Historische hervormde kerk Haamstede

Open Monumentendag wordt elk jaar half september gehouden. Duizenden monumenten in Nederland zijn dan gratis toegankelijk voor het publiek. Dit jaar vindt het evenement plaats op zaterdag 9 en zondag 10 september. Open Monumentendag brengt mensen in contact met de geschiedenis van hun omgeving.

Vele locaties die op die dag hun deuren openen, organiseren ook activiteiten, zoals tentoonstellingen, muziek en rondleidingen.

Dit jaar vindt voor de derde keer ‘Dineren in een Monument’ plaats, dit keer in de fraaie historische hervormde kerk in Haamstede. Het gebouw stamt uit 1506. Op zaterdagavond 9 september kunt u hier genieten van een prachtig driegangenmenu. Het diner kost 65 euro per persoon en is inclusief een aperitief, drie gangen, twee glazen wijn, BRU mineraalwater en koffie of thee na afloop. Tijdens het diner is er een boeiende uitleg over de locatie en haar geschiedenis. Het diner, op basis van streekproducten, wordt verzorgd door restaurant our Seaside in Renesse. Eigenaren Rob en Anja Rameau en hun team zorgen net als vorig jaar voor een voortreffelijk menu en een sfeervolle aankleding van de tafels.

Eeuwenoud
De eerste stenen kerk, gewijd aan Johannes de Doper, werd in 1100 op de resten van een houten gebouw gebouwd, waar gelovigen al in de achtste eeuw samenkwamen. Het koor van deze nieuwe kerk in Romaanse stijl bevond zich aan de oostzijde, waar de zon opgaat en waar Jeruzalem ligt. Het gebouw werd in 1500 grotendeels verwoest door een brand na een blikseminslag. In 1506 werd het als rooms-katholieke kruiskerk in laatgotische stijl herbouwd en na de reformatie werd ze beschouwd als eigendom van de stad of de staat. Dat gebouw staat nog altijd, al is het koor – het bovenste deel van het kruis – in 1605 wegens verval afgebroken. Naar verluidt zijn de stenen verwerkt bij herstelwerkzaamheden aan Slot Haamstede. Gedeelten van de afgebroken muur zijn nog als twee steunberen te zien aan de oostzijde.

In de Tweede Wereldoorlog zijn de klokken van de kerk in beslag genomen om als materiaal voor de wapenfabricage dienen. Na veel omzwervingen is een van de klokken – gegoten in 1532 – teruggebracht naar de kerk en in 1983 in een klokkenstoel geplaatst.

Rangen en standen
Welke stand men had, bepaalde de zitplaats. Het gewone, ‘lage’ volk zat op het cheviot, de gratis zitplaatsen op de oplopende banken. De vrouwen zaten in het midden van de kerk op stoelen, onder de massief koperen kronen uit 1660. De bewoners van Slot Haamstede hadden hun plaats in de Ambachtsherenbank, die tegen de houten afscheiding stond tussen de ‘houtkerk’ (het transept of dwarsschip) en de ‘preekkerk’. De bank was geplaatst boven de familiegraftombe van de ambachtsheren en -vrouwen en werd ‘den domp’ genoemd, een verbastering van ‘tombe’. De notabelen zaten op de overhuifde eiken Herenbanken, ook wel ‘bochten’ genoemd, en hadden comfortabele stoven en kussens.

De houten wand is ooit gemaakt dankzij een gift van Lodewijk Napoleon, de broer van keizer Napoleon, toen hij in 1809 als koning een bezoek bracht aan Haamstede. Er staat een beschildering op van geloof, hoop en liefde, naar aanleiding van hoofdstuk 13 van het Bijbelboek 1, Korintiërs.

In de kerk hangen drie zeventiende-eeuwse kroonluchters. De preekstoel dateert uit 1610.

 U kunt via deze site een diner boeken. Dat kan individueel of voor een groep. Dineren in een Monument is ook zeer geschikt voor bedrijven die hun relaties op een bijzondere wijze willen verrassen.